فهرست

دبیرکل نهاد در مراسم افتتاحیه «از تبار قلم» مطرح کرد؛

اهتمام ویژه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در تکریم و حمایت از اهالی قلم

علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با تشریح عمده‌ترین چالش‌های موجود در حوزه شعر، ادبیات و نشر در کشور گفت: نهاد بنا بر وظیفه ذاتی خود تلاش کرده بخشی از این کمبود ها را جبران کند و اجرای برنامه هایی چون «چهل قلم»، «راویان بالندگی»، «جایزه هدهد سفید» و «از تبار قلم» نمونه هایی از این گونه فعالیت‌ها بوده است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، افتتاحیه سلسله مراسم تجلیل «از تبار قلم» که به تجلیل از نویسندگان بومی استان‌های تهران، البرز و کردستان اختصاص دارد، شنبه ۱۹ تیر ماه با حضور علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مهدی رمضانی، معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی، هادی آشتیانی، مدیرکل امور فرهنگی، مریم عربلو، شاعر و کارشناس مجری، بهزاد کرم الهی دبیر محافل ادبی استان کردستان، خسرو عباسی دبیر محافل ادبی استان البرز و مدیران کل و جمعی از اهالی قلم این سه استان از طریق ارتباط ویدئویی برگزار شد.

علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در این مراسم ضمن تبریک به مناسبت روز قلم طی سخنانی گفت: از همه کسانی که در برنامه ریزی و اجرای این برنامه های تلاش می‌کنند تشکر می کنم؛ مخصوصا از اداره کل فرهنگی نهاد و معاونت توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی که اگر نبود همت و تلاش و پشت کار این عزیزان، هیچ کدام از این برنامه های شکل نمی‌گرفت. همچنین از برادران و خواهران عزیز که در ادارت کل استان‌ها در حال تلاش هستند، به خصوص استان تهران که میزبان برنامه افتتاحیه این طرح است، تشکر می‌کنم.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در ادامه درباره اهمیت ادبیات و تکریم اهالی قلم گفت: درباره اهمیت ادبیات زیاد نباید صحبت کرد، چرا که امر پیچیده‌ و مبهمی نیست و بسیار واضح است. خوشبختانه کشور ما و  ملت ما  بهره‌مند از یکی از غنی ترین گنجینه‌های معرفتی، ادبی و فرهنگی  در جهان است و کمتر ملتی را سرغ داریم که اینقدر ذخایر فرهنگی و ادبی داشته باشد.

چالش‌های امروز پیش‌روی فعالان فرهنگی و ادبی

وی افزود: پس از پیروزی به نظر می‌رسید که اقتضائات ایجاب می‌کند که مسائل مربوط به اهل فرهنگ، اهل قلم و گسترش فرهنگ مکتوب با شدت و جدیت بیشتری دنبال شود. اما متاسفانه به دلایل مختلف از جمله همکاری برخی دستگاه‌های مسئول باعث شد که این آرزو و واجب فرهنگی به عرصه تحقق نرسد. امروز ما از یک طرف در شرایطی قرار داریم که نویسندگان، ناشران و شاعران بسیاری در کشور با مشکلات جدی مادی، تبلیغاتی، نشر و توزیع، تامین کاغذ و مواد اولیه روبه‌رو هستند و از ارائه آثار خوب خود به جامعه عاجز هستند و از طرف دیگر وضعیت اقتصاد نشر به حدی دچار نابسامانی شده که به جرات بتوان گفت که کمتر نویسنده و شاعری را می‌شناسیم که از طریق تولید و فروش آثار خود بتواند امرار معاش کند.

مختارپور درباره یکی دیگر از آسیب‌های حوزه نشر گفت: متاسفانه جریان های مخل و مضری هم به جریان نشر وارد شده اند؛ ناشرانی که صلاحیت لازم برای ورود به این عرصه را ندارند و صرفا با کپی، رونویسی و نشر مجدد بدون مجوز آثار نویسندگان در فضای مجازی، به دنبال کسب سود برای خودشان هستند، اقدامی که ضررهای قابل توجهی را متوجه نویسندگان، شاعران و ناشران واقعی می‌کند. از طرف دیگر می‌بینیم که آن همت لازم برای معرفی نویسندگان، شاعران و اهالی فرهنگ و ادب حقیقی و اصیل ما که بسیار نجیب هستند، متاسفانه وجود ندارد.

رویکرد ویژه نهاد در ارج نهادن به اهالی فرهنگ

علیرضا مختارپور با اشاره به اهتمام نهاد برای تکریم و حمایت از اهالی فرهنگ و ادب گفت: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بنا بر وظیفه خود تلاش کرده بخشی از این کمبود ها را جبران کند و از سال‌های گذشته با اجرای برنامه هایی چون «چهل قلم»، «راویان بالندگی»، «حایزه هدهد سفید» و امروز با برنامه «از تبار قلم» در این جهت گام بردارد که طی این برنامه‌ها تلاش شده به تمامی نویسندگان حوزه های ادبی توجه و از مرکزگرایی پرهیز شود و نویسندگان، شاعران و اهالی ادب را از سراسر کشور معرفی کند، آنها را به کتابخانه‌ها بیاورد و از طریق ترویج آثار آنها به بازسازی چهره‌ شایسته این شخصیت‌های فرهنگی کشور کمک شود.

وی تصریح کرد: تصور می کنم که اگر سایر دستگاه های فرهنگی کشور که امکانات به مراتب بیشتری از نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور دارند پا پیش بگذارند و برای جبران این خلاءها همت کنند، می توانیم امید داشته باشیم که آینده فرهنگ، ادب و نشر این کشور بهتر از دیروز و امروزش باشد.

«از تبار قلم»؛ امکانی برای معرفی چهره‌های فعال ادبی نقاط مختلف کشور

مهدی رمضانی، معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی نهاد در این مراسم گفت: تشکر می کنم از عزیزانی که در برگزاری این برنامه به عنوان افتتاحیه این مجموعه برنامه ها همت کردند، برادرانم در اداره کل فرهنگی و سه استان تهران البرز و کردستان که آغاز این برنامه را بر عهده گرفتند؛ امیدوارم که به برکت نیت خالصی که عزیزان برای برگزاری این برنامه در دل دارند یعنی بالا بردن قدر فرهنگ و ارج نهاد به فعالان حوزه فرهنگ، خداوند بر ثمرات این حرکت بیفزاید آن هم در فضایی که با رکود جدی فعالیت های فرهنگی در کشور روبه‌رو هستیم.

وی با اشاره به فعالیت های ارزشمند محافل ادبی نهاد در توجه به اهالی فرهنگ و ادب کشور گفت: ان‌شالله در سال‌های آینده قضاوت خواهد شد که محافل ادبی نهاد در سالی که کرونا همه جنبه‌های فعالیت‌های فرهنگی را تحت تاثیر خود قرار داده بود، چه ثمرات و نتایجی در سراسر کشور داشته است.

رمضانی افزود: همین امروز شما شاهد هستید که این ظرفیت وجود دارد که از سه نقطه مختلف کشور جلسه‌ای برگزار شود و امکان معرفی و شناساندن اهالی قلم در اقصا نقاط کشور فراهم است که ان‌شالله این حرکت در روزهای آتی با معرفی سایر عزیزان در استان‌های مختلف ادامه خواهد داشت.

معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی نهاد تصریح کرد: شاید آنچه که در ابتدا در ذهن تداعی می شد آن بود که حرکت محافل ادبی نهاد صرفا به حوزه شعر و ادب محدود می‌شد، اما امروز محافل ادبی در نهاد به عنوان یک مجمع تخصصی زبان و ادبیات فارسی شناخته می‌شود و ما این رویکرد را برای آن قائل هستیم و امروز با برگزاری چنین برنامه هایی به سمت یک کار تخصصی زبان و ادبیات فارسی در این محافل شکل خواهیم رفت.

رمضانی یادآور شد: در جلساتی که به میزبانی محافل برگزار شده بارها عنوان کرده ام که ما در نهاد امید زیادی به مجموعه محافل ادبی بسته ایم و امیدواریم این محافل به عنوان یک شجره طیبه، پایدار و مانا هم در آینده نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و هم در آینده فضای فرهنگی کشور برقرار باشد. جا دارد از شورای ادبی نهاد و دبیر محافل استانی که همراه ما در این مسیر هستند، تشکر کنم.

وی همچنین درباره نحوه انتخاب اهالی قلم برگزیده در استان‌های مختلف گفت: اساسا نگاه ما در این انتخاب ها و در این برگزیده شدن ها، شناساندن چهره‌های فعال در حوزه فرهنگ و ادب است و حتما در استان های مختلف نویسندگان و عزیزانی همسطح و هم‌وزن عزیزان معرفی شده وجوددارند. ولی ظرف برگزاری برنامه و تقدیر ها ظرف محدودی است و ان‌شالله این تقدیرها باعث نشور که فضای به غیر از فضای تقویت حوزه فرهنگ و ادب در کشور شکل بگیرد. این تقدیر به معنی معرفی و شناساندن و احترام گذاشتن به این جایگاه است. ان‌شالله در آینده از این ظرفیت برای شناساندن سایر چهره‌های فرهنگی و ادبی در استان‌ها استفاده خواهد شد.

نقش بی‌بدیل اصحاب فرهنگ در اتقاء فرهنگ جامعه

در ادامه این مراسم که به تقدیر از نویسندگان بومی استان تهران اختصاص داشت، محمد هادی ناصری طاهری، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان تهران ضمن خیر مقدم به اهالی قلم و همکاران نهاد در کتابخانه‌های عمومی سراسر کشور طی، سخنانی گفت: ایامی که پشت سر گذاشتیم ایام مرتبط و مزین به نام «قلم» بود و وظیفه داشتیم که در این ایام از خدمات و زحمات عزیزانی که در حوزه فرهنگ و ادب تلاش کرده‌اند تجلیل کنیم. به تعبیر بزرگان فرهنگ روح کالبد هر جامعه است و یکی از حوزه‌ها و شعب مهم فرهنگ هم حوزه کتاب است. بنابراین نقش اصحاب قلم در ارتقاء فرهنگ جامعه نیز نقشی بی بدیل است.

ناصری طاهری ادامه داد: اهل قلم هم در بین همه حوزه‌ها و رشته‌هایی که شاید آسایش و رفاه بیشتری را می‌توانست داشته باشد، زحمت و تلاش مجدانه حوزه فرهنگ را متقبل شدند و بواسطه همین نقش، ان‌شالله نامشان در سپهر فرهنگ و هنر کشور جاودان خواهد شد. ما در اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران افتخار می کنیم که خدمتگزار اهالی قلم باشیم و اگر محدودیت‌های کرونایی نبود، حتما این برنامه را به شکل بهتر و با حضور بیشتر اهالی فرهنگ و ادب برگزار می کردیم.

ادامه این مراسم به معرفی و تقدیر از کلر ژوبرت نویسنده حوزه کودک و نوجوان، عباس خوش‌عمل، شاعر و فاطمه سادات میرعالی نویسنده حوزه دفاع مقدس به عنوان چهره‌های منتخب استان تهران در برنامه «از تبار قلم» اختصاص داشت.

کلر ژوبرت، در سخنان کوتاهی با تبریک روز قلم و ادبیات کودک و نوجوان و تقدیر از برگزار کنندگان این مراسم گفت: با اینکه ادبیات کودک ایران سابقه کمتری نسبت به ادبیات فرانسه دارد، اما در حال طی کردن مسیر خوبی است. من از کودکی عاشق ادبیات، کتاب و نویسندگی بودم اما زمانی که ار فرانسه به ایران آمدم با کتاب‌های بسیار در حوزه نویسندگی کودک و نوجوان و همچنین کارگاه‌های آموزشی در این حوزه مواجه شدم و متوجه شدم که می‌توانم مهارت نویسندگی را بیاموزم. زمانی که مادر شدم شروع به نوشتن کردم و در کنار آن کار تصویرگری را هم پیش بردم.

گفتنی است عباس خوش عمل، روزنامه‌نگار و شاعر شناخته شده کشور به دلیل کسالت امکان حضور در این مراسم را پیدا نکردند و فاطمه سادات میرعالی نیز طی سخنانی به روند نگارش یکی از آثار خود با عنوان «حوض خون» پرداخت. همچنین در بخش دیگری از این برنامه نغمه مستشارنظامی، دبیر محافل ادبی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نیز در ارتبطی ویدئویی، با تقدیر از رویکرد نهاد به ارج نهادن به اهالی قلم، به خوانش غزلی با موضوع «قلم» پرداخت.

توجه به آداب نویسندگی و بهره برداری از قلم

ادامه برنامه «از تبار قلم» در اولین روز برگزاری خود با برقراری ارتباط ویدئویی با استان کردستان ادامه یافت که طی آن محمد مخدومی مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کردستان طی سخنانی گفت: روز ملی ادبیات کودک و نوجوان را تبریک عرض می کنم روزی که روز درگذشت مهدی آذر یزدی، نویسنده بزرگ حوزه کودک و نوجوان نیز بوده است. نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به واقع در دوره اخیر مدیریتی خود خوش درخشید و امروز با افتخار اعلام می کنم که در استان کردستان در حوزه کودک و نوجوان کار بسیار بزرگی صورت گرفته است. اقدامی که برای آن باید از جناب آقای رمضانی تشکر کنم که یکی از بخش‌های کودک و نوجوان مجهز در منطقه غرب استان کردستان را به زودی در اختیار مردم این استان قرار خواهیم داد.

وی تاکید کرد: استفاده از قلم در نویسندگی آداب و اصولی دارد و هر قلم به دستی باید پیش از نوشتن آگاه باشد که نوشته او زمانی ارزشمند است که در خدمت گسترش آگاهی و رشد اخلاقی و معنوی انسان‌ها قرار بگیرد. خوشبختانه ما در استان کردستان نویسندگان بسیاری ئداریم که در این حوزه‌ها قلم می‌زنند و امروز در خدمت یکی از این نویسندگان مطرح به نام آقای زاهد ویسی هستیم.

لزوم توجه به حفظ نسخ خطی کردستان

زاهد ویسی، نویسنده منتخب استان کردستان در برنامه «از تبار قلم» طی سخنانی گفت: از برگزار کنندگان این برنامه تشکر می‌کنم. این نخستین حضور رسانه ای بنده است که با اصرار همکاران شما پا به این عرصه گذاشتم و امیدوارم موجب خیر و برکت شود و ضمن عبور از تعارفات مرسوم و متعارف به برنامه های اجرایی تر و کاربردی تری نیز منجر شود. فلسفه اشراق در فرهنگ اسلامی زائیده فرهنگ کردستان است؛ شیخ شهاب‌الدین سهروردی اهل کردستان بوده است. چقدر خوب می‌شود که توانمندی فرهنگی کردستان را توسعه داد تا این مکتب و مفسران آن بتوانند به جریان های فلسفی موجود در ایران و جهان کمک کنند.

وی ادامه داد: تصحیح نسخه های خطی کردستان از نکات مهمی است که متاسفانه امروز در حال خروج از کردستان و ایران هستند و در قبال چند دلار ناچیز آنها را به کشور های دیگر مانند کردستان عراق می برند. هیچ بعید نیست که در آینده‌ای نزدیک خانه‌های کردستان از وجود آثار خطی خالی شود و ما مجبور شویم که ما برای کارهای پژوهشی از کشور هایی مانند عراق نسخه کپی از آثار خودمان را درخواست کنیم که لازم است در این حوزه اقدامی صورت بگیرد.

ادامه این برنامه به تقدیر از زاهد ویسی به عنوان چهره منتخب استان کردستان در برنامه «از تبار قلم» اختصاص داشت.

تلاش برای قدردانی از همه فرهیختگان و فعالان فرهنگی استانی

ارتباط ویدئویی با استان البرز بخش دیگری از برنامه «از تبار قلم» بود که پیش از آن هادی آشتیانی، مدیرکل امور فرهنگی نهاد ضمن تشکر و قدردانی از همراهی همه دست‌اندرکاران برگزاری این مراسم، گفت: امیدوارم نتایج خوب و موثری از این جلسات برای ارتقاء فرهنگ و ادب کشور حاصل شود. امیدوارم این جلسه که برای تجلیل از اهالی قلم به مناسبت روز قلم طراحی و اجرا شده، کمی از مسئولیتی که بر دوش ما وجود دارد برای تجلیل از اهالی قلم  که با عث ارتقاء سطح فرهنگ و ادب کشور شدند، به انجام رسانده باشد.

وی افزود: استان البرز به دلیل همجواری و نزدیکی در تهران دارای سرمایه‌های ارزشمندی است که امیدواریم بتوانیم در ادامه از زحمات همه اهالی فرهنگ و ادب این استان تقدیر کنیم و در جلساتی به صورت ماهانه و یا فصلی قدردان فرهیختگان استانی و شهرستانی باشیم. امروز در استان البرز شاهد تقدیر از یکی از شعرای حوزه کودک و نوجوان، سرکار خانم هاشم پور هستیم که ایشان به جهت حضور موفق خود در عرصه‌های ادبی و جشنواره‌ها شایسته تقدیر هستند.

مریم هاشم پور چهره برگزیده استان البرز در طرح «از تبار قلم» نیز در سخنانی گفت: تفاوتی که شعر کودک و نوجوان با شعر بزرگسال دارد این است که حوزه کودک بسیار سخت تر است و وظیفه سنگین تری دارد تا با جهانبینی کودک، زاویه دید او، دایره واژگان محدود تر پیام ویژه‌ای را منتقل کند. هرچه گروه سنی پایین تر می‌آید، کار سرایش شعر سخت تر و حساس تر می شود. امیدوارم که ما شاعران دنیای زیباتری برای بچه به وجود بیاورند.

ادامه این مراسم نیز به شعرخوانی مریم هاشم‌پور و پس از آن تقدیر از ایشان برای سال‌ها فعالیت در عرصه شعر کودک و نوجوان اخنصاص داشت.